Τι είναι η γυναίκα;

Για ευνόητους λόγους δεν θα δώσω η ίδια την απάντηση θα παραθέσω references. Νομίζω οτι όλες οι αξιόλογες κοινωνιολογικές, βιολογικές, ανθρωπολογικές και ψυχολογικές προσεγγίσεις μπορούν κάλλιστα να συμπτυχθούν σε ένα βιβλίο που γράφτηκε πολλά χρόνια πριν, χωρίς όμως αυτό να του αφαιρεί τίποτα απο το επίκαιρο της ανάλυσής του. Αναφέρομαι βέβαια στην Simone de Beauvoire και στο "Δεύτερο φύλο". Εξήντα χρόνια μετά η ανάλυση της Beauvoir παραμένει επίκαιρη όσο ποτέ, διαταράσσοντας την ησυχία ενός κόσμου που εν έτει 2008 παραμένει κοινωνικά, ψυχολογικά και επιστημονικά ανδρικός, χρησιμοποιώντας τη 'λογική' και την 'αληθεια' μιας 'παγκόσμιας' κοινωνίας λευκών μεσοαστών γένους αρσενικού...

" Η ίδια η διατύπωση του προβλήματος μου υποβάλλει άμεσα μία απάντηση. Το γεγονός οτι εγώ θέτω το πρόβλημα έχει σημασία. Ένας άνδρας δεν θα είχε ποτέ την ιδέα να γράψει ένα βιβλίο πάνω στην ιδιαίτερη θέση που κατέχουν στην ανθρωπότητα τα αρσενικά. Αν θέλω να αυτοκαθοριστώ, είμαι υποχρεωμένη να αρχίσω απο τη δήλωση: "Είμαι γυναίκα". Η αλήθεια αυτή αποτελεί το φόντο πάνω στο οποίο θα διαγραφεί κάθε άλλη πρότασή μου. Ένας άνδρας δεν αρχίζει ποτέ καθοριζόμενος σαν άτομο ενός συγκεκριμένου φύλου. Το οτι είναι άνδρας είναι αυτονόητο. Μόνο στο επίπεδο της τυπικότητας στα μητρώα των δήμων και στις δηλώσεις ταυτότητας εμφανίζονται οι όροι αρσενικό - θηλυκό σαν συμμετρικοί.
Η σχέση των δύο φύλλων δεν είναι σχέση δύο ηλεκτρισμών, δύο πόλων. Ο άνδρας εκπροσωπεί ταυτόχρονα και το θετικό και το ουδέτερο σε σημείο που στη γαλλική γλώσσα η λέξη "les hommes", σημαίνει και "οι άνδρες" και " οι άνθρωποι", γιατί η ειδική έννοια της λέξης "vir" έχει συγχωνευτεί στη γενικότερη σημασία της λέξης "homo"".

Θα συμπληρώσω εδώ ένα απλό γεγονός, δηλαδή, οτι και στα Ελληνικά και στα Αγγλικά το ίδιο συμβαίνει. Η γλωσσομάθειά μου φτάνει μέχρι εκεί, οπότε παρόμοια ή διαφορετικά παραδείγματα θα ήταν πολύ χρήσιμα. Ας συνεχίσουμε όμως....

"Η γυναίκα εμφανίζεται σαν αρνητικότητα σε τέτοιο βαθμό, που κάθε καθορισμός της απονέμεται σαν περιορισμός, χωρίς αμοιβαιότητα. Πολλές φορές έχω ενοχληθεί στη διάρκεια θεωρητικών συζητήσεων όταν ακούω άνδρες να μου λένε "Αυτό το σκεφτόσαστε επειδή είσαστε γυναίκα". Ήξερα, όμως, πως η μοναδική μου άμυνα ήταν να απαντώ: "Το σκέφτομαι αυτό επειδή είναι αληθινό", παραμερίζοντας έτσι την υποκειμενικότητά μου. Δεν υπήρχε τρόπος να απαντήσω: "Κι εσείς σκεφτόσαστε το αντίθετο επειδή είσαστε άνδρας", γιατί είναι δεδομένο οτι το να είσαι άνδρας δεν αποτελεί ιδιαίτερη ιδιότητα.
Ένας άνδρας βρίσκεται μέσα στο φυσικό του δίκαιο όντας άνδρας. Η γυναίκα έχει άδικο. Κατ' ουσίαν, όπως ακριβώς για τους αρχαίους υπήρχε μια απόλυτη κατακόρυφος, σε αναφορά πρός την οποία καθοριζόταν η πλάγια γραμμή, έτσι υπάρχει και ένας ανθρώπινος τύπος απόλυτος, που είναι ο ανδρικός. Η γυναίκα διαθέτει ωοθήκες, μήτρα. Αυτές οι ιδιαίτερες συνθήκες τη φυλακίζουν μέσα στην υποκειμενικότητά της. Λένε συχνά οτι οι γυναίκες σκέφτονται με τους αδένες τους. Ο άνδρας αγνοεί θριαμβευτικά οτι και η δική του ανατομία περιλαμβάνει ορμόνες, όρχεις. Αντιλαμβάνεται το σώμα του σαν μια άμεση και φυσιολογική σχέη με τον κόσμο, τον οποίο νομίζει οτι συλλαμβάνει στη αντικειμενικότητά του, ενώ θεωρεί το σώμα της γυναίκας βεβαρυμένο απο όλα εκείνα που το ιδιαιτεροποιούν: ένα εμπόδιο, μια φυλακή....Η ανθρωπότητα είναι αρσενική και ο άνδρας καθορίζει τη γυναίκα οχι καθαυτή, αλλά σε αναφορά πρός εκείνον. Δεν τη θεωρεί αυτόνομο πλάσμα...Και δεν είναι τίποτα άλλο εκτός απο αυτό που αποφασίζει για αυτήν ο άνδρας. Έτσι την ονομάζουν "το φύλο", εννοώντας μ'αυτό οτι στο αρσενικό εμφανίζεται κυρίως σαν ένα ον φυλετικό. Για τον άνδρα είναι φυλετική υπόσταση, επομένως αυτή είναι η απόλυτη υπόστασή της. Η γυναίκα καθορίζεται και διαφοροποιείται σε αναφορά πρός τον άνδρα, αυτός όμως όχι σε αναφορά πρός αυτήν. Είναι το επουσιώδες απέναντι στο ουσιώδες. Ο άνδρας είναι το Υποκείμενο, είναι το Απόλυτο. Η γυναίκα είναι ο Άλλος".

Να λοιπόν, εσύ που μπορείς και σκέφτεσαι πέρα του πως έχεις μεγαλώσει, ανατραφεί ή κοινωνικοποιηθεί - διάλεξε εσύ τη λέξη - να λοιπόν γιατί την απάντηση δεν τόλμησα(;), δεν θέλησα(;)να την δώσω εγώ. Γιατί φοβάμαι οτι a priori θα φτιάξεις για μένα μια εικόνα στο μυαλό σου, θα με ορίσεις,και επιπλέον, θα είσαι και σίγουρος/η για αυτό: Eίμαι μια γυναίκα, έχω απωθημένα, είμαι υπερβολική, είμαι υστερική, δεν ειμαι θηλυκή και σκέφτομαι με το συναίσθημα. Και αλήθεια, τι ψάχνω τώρα να βρώ και τι αμπελοφιλοσοφίες είναι αυτές που χρησιμοποιώ; Αφού 'έτσι είναι τα πράγματα απο τη φύση , για κάποιο λόγο οι πρώτες κοινωνίες ήταν όπως ήταν, και εμένα σαν άντρα (και δυστυχώς και σαν γυναίκα) μου αρέσει η γυναίκα να μην χάνει τη θηλυκότητά της, το ρόλο της. Πήγαν στο άλλο άκρο και αυτές οι φεμινίστριες'...Να είδες; Μόλις έκανα το ίδιο λάθος. Σε όρισα και εγώ.
Θα μας αφήσω λοιπόν στις σκέψεις μας και τις εντυπώσεις μας. Γιατί είπαμε πολλά, και ας 'λέχθησαν' τα πιο πολλά σιωπηλά. Αυτά είναι και τα πιο σημαντικά. Βλέπεις, οι λέξεις δεν είναι άπλά και μόνο ένα μέσο επικοινωνίας. Πάνω απο όλα δημιουργούν αλήθειες, αίσθηση και πραγματικότητες. Για αυτό λοιπόν ας σκεφτούμε και εσύ και εγώ. Ας σκεφτούμε για λέξεις. Λέξεις όπως η 'φύση, , η 'αλήθεια', η 'αντικειμενικότητα', η 'λογική, η 'θηλυκότητα', ο 'ρόλος', ο 'φεμινισμός', το 'συναίσθημα'. Σε παρακαλώ μόνο ας μην τα ορίσουμε πριν τα συζητήσουμε, πριν συνδιαλαγούμε. Θα ήταν άδικο σε μια 'δημοκρατική' κοινωνία όπου όλοι οι 'άνθρωποι' είμαστε 'ίσοι΄.

Χωρίς Θέμα

Τσαντίζομαι εύκολα αλλά το ξεχνάω ακόμα πιο εύκολα...Θέλω τον χρόνο μου, τα τσιγάρα μου, τον χώρο μου...Μου αρέσουν τα luna park,οι ταινίες του Disney, τα βιβλία και οι ασπρόμαυρες ταινίες. Έχω δεί άπειρες φορές το Breakfast at Tiffany's και το Cinema Paradiso. Με πιάνει κατάθλιψη σε μέρη χωρίς θάλασσα και θα ήθελα να ήταν πάντα καλοκαίρι.Μου αρέσουν οι γαρδένιες, τα γιασεμιά και τα λουλούδια που μυρίζουν το βράδυ στα νησιά όταν περνάς δίπλα απο τις αυλές.
Οι πιθανότητες κάποιου να με εκνευρίσει αυξάνονται κατά 50% αν προσπαθήσει να μου επιβάλλει την πραγματικότητά του σαν αντικειμενική πραγματικότητα και αλήθεια. Μου αρέσει να κοιμάμαι το απόγευμα στην παραλία, να ξυπνάω με αλάτι,να κοιτάω λίγο μέσα απο τα μαλλιά μου τη θάλασσα και να με ξαναπαίρνει ο ύπνος. Διαβάζω πολύ γιατί έχω την ανάγκη να δραπετεύω και όταν είμαι στεναχωρημένη διαβάζω πάλι τα αγαπημένα βιβλία της παιδικής μου ηλικίας. Λατρεύω την Σαντορίνη και την Γαύδο για διαφορετικούς λόγους. Είμαι της σχολής του Yung,o Froyd δεν μου λέει τίποτα, είναι για τους βόρειους λαούς. Μου αρέσει να συζητάω, να ψαρεύω, να παίζω poker και να μην κάνω τιποτα. Μου αρέσει να αναλύω και να πλατιάζω, και έχω τρομερό θέμα με την έννοια της ελευθερίας. Ζηλεύω απίστευτα που δεν έζησα τον Μάη του '68 και δεν μπορώ με τίποτα να μην πω την γνώμη μου, όποιο και αν είναι το κόστος. Είμαι φεμινίστρια γιατί μου αρέσει η δημοκρατία και η ισότητα. Απλά. Αρνούμαι την ταυτότητα του 'θηλυκού', προτιμάω αυτή του ανθρώπου.
Σπούδασα ψυχολογία αλλά λατρεύω την κοινωνιολογία και πιστεύω οτι θα έπρεπε να είναι υποχρεωτικό μάθημα στα σχολεία. Για μένα, ο Τσέ Γκεβάρα είναι το τελειότερο πλάσμα που παρήγαγε η φύση μετά τον Θ:) Αυτόν δεν τον κερδίζει κανένας. Η σχέση μου είναι η προσωπική μου επανάσταση και αυτός, το μόνο άτομο που μπορεί να με ηρεμήσει. Μου αρέσει πολύ η ζωή αλλά η ζωή δεν έχει κανένα νόημα αν δεν μπορείς να την μοιράζεσαι. Έχω σύνδρομο Peter Pan και δεν θέλω καθόλου να μεγαλώσω. Νομίζω οτι κάποιος μου κάνει πλάκα, και η γυναίκα που βλέπω να μεγαλώνει είναι μια γυναίκα που μεγαλώνει παράλληλα με μένα. Απο την άλλη, πίσω δεν θα πήγαινα. Κουράστηκα πολύ για να φτάσω εδώ που είμαι σήμερα. Θα μου άρεσε να ξυπνάω το βράδυ και να πέφτω για ύπνο το ξημέρωμα και όταν μπορώ αυτό κάνω. Θυμώνω πολύ με τον εαυτό μου που είμαι τόσο δειλή για να μπορέσω να τα παρατήσω όλα και να πάω να ζήσω σε ένα μικρό νησί. Έχω πέσει και εγώ στην παγίδα...βολεύομαι. Μου αρέσει να λέω οτι το μότο μου είναι "If you can't join them, sure as hell you've got to beat them". Άλλοίμονο όμως...στην ουσία με έχουν κερδίσει...

"Αν..." Παραφράζοντας τον Kipling

Αν να κρατάς μπορείς τη δική σου λογική όταν γύρω σου όλοι σου λένε οτι είσαι παράλογη,
Αν να κοιτάς μέσα σου μπορείς όταν γύρω σου κοιτούν χωρίς να βλέπουν,
Αν να τολμάς μπορείς να κάνεις την αλήθεια σου ζωή σου,
Αν να προστατεύεις μπορείς το παιδί μέσα σου όταν όλοι σου λένε να μεγαλώσεις,
Αν να ονειρεύεσαι μπορείς χωρίς να φοβάσαι ή να ντρέπεσαι για αυτό,
Αν το μπορείς τους δυνατούς να μην φοβάσαι και τους αδύναμους να σέβεσαι,
Αν είσαι έτοιμη όλο το κόσμο να αγαπήσεις χωρίς κανέναν να μισείς ακόμα και όταν σε έχουν πονέσει,
Αν ποτέ δεν περιμένεις να πάρεις όταν δίνεις,
Αν μπορείς να ορίζεις εσύ ποιά είσαι και πως θα ζήσεις,
Αν τολμάς να εναντιωθείς στη "πραγματικότητα που είναι έτσι και δεν αλλάζει" , τότε δεν θα θέλεις να είναι δικιά σου η Γη κι όλα εκείνα που κατέχει, και ό,τι αξίζει πιο πολύ...
Τότε δεν θα έχεις κοιμηθεί με τα μάτια ανοιχτά - θα είσαι ελεύθερη αληθινά να δράσεις εναλλακτικά σαν....ανθρωπίνα.

In High Heels...

Πως να αρχίσω ιδέα δεν έχω, η αρχή είναι πάντα δύσκολη, και λογικό είναι μιας και είναι το ήμισυ του παντός κατά τους αρχαίους ημών προγόνους - που πως να μην το παραδεχτώ - σε όλα δίκιο είχαν...Τέλος πάντων, αυτό είναι μια άλλη ιστορία. Θα μου πείτε, ποιά είναι η ιστορία η δική μου τελικά...Τι θέλει να πει η ποιήτρια. Περισσσότερα αποσιωπητικά και λιγότερες τελείες. Πάντα είχα ένα τεράστιο πρόβλημα με έννοιες όπως η σαφήνεια, μου φάνταζαν, και μου φαντάζουν δηλαδή, ξένες, παράγωγα μιας πραγματικότητας που δεν διάλεξα, που δεν μου ταίριαζε, που δεν είχε τίποτα να μου πει. Ίσως λοιπόν για αυτό να γράφω, ίσως να θέλω να βρώ τις δικές μου λέξεις, τη δική μου γλώσσα, τη δική μου πραγματικότητα. Πραγματικότητα ασαφής, άλογη, ανέφικτη, μη αποδοτική, μη κερδοσκοπική....κυρίως για μένα.

Λοιπόν, ας πάρουμε τα πράγματα απο την αρχή, έτσι δεν γίνεται πάντοτε άλλωστε?

Είμαι η Εύα και είμαι καλά. Πετάω στα σύννεφα κατά τους οικείους μου, δεν σκέφτομαι ορθά και λογικά, λέω πάντα τη γνώμη μου χωρίς να σκεφτώ και πολύ και δεν σκέφτομαι το κόστος. Αν το φοβάμαι? Ουυυυυ και βέβαια το φοβάμαι, μόνο που αυτό το σκέφτομαι μετά, εκείνη τη στιγμή δεν μπορώ να σκεφτώ, έχω την ψευδαίσθηση της ελευθερίας και θεωρώ οτι μπορώ, οτι μου επιτρέπεται να εκφραστώ. Αυτή η απόλυτη αίσθηση ελευθερίας οδηγεί τους παρευρισκόμενους πάντα σε λάθος συμπεράσματα, και το μεγαλύτερο είναι οτι κάποιος στη ζωή μου με κακόμαθε πολύ. Μάλλον το αντίθετο θα έλεγα αλλά δεν έχει σημασία, τα στερεότυπα είναι στερεότυπα, ένα ολόκληρο κόσμο έχουμε χτίσει πάνω σε αυτά.

Αν ρώταγαν εμένα τι νομίζω, έτσι για λόγους ευγένειας και δημοκρατικού διαλόγου, έστω τυπικά, θα έλεγα οτι λέω ο, τι μου καπνίσει, ο,τι νομίζω, ο,τι θέλω γιατί δεν έχω να χάσω τίποτα ή τουλάχιστον, εγώ νομίζω οτι χάνω πράγματα που είναι ασήμαντα για μένα. Απο την άλλη, έτσι με μεγάλωσαν, οχι μόνο εμένα δηλαδή, όλους εμάς που είχαμε την τύχη ή την ατυχία να γεννηθούμε στο γεωγραφικό πλάτος και μήκος που ορίζει την Ελλάδα. Ας μου πει κάποιος ή κάποια παρακαλώ, εδώ και τώρα, αν το συναίσθημα του να είσαι Ελληνας ή Ελληνίδα δεν συνδέεται τόσο άμεσα με τις λέξεις 'δημοκρατία', 'ελευθερία' και 'φιλοσοφία', όσο και με την αίσθηση του γαλάζιου, της θάλασσας, της ελιάς και του καλοκαιριού.

Έτσι μεγάλωσα λοιπόν και έτσι έμαθα να σκέφτομαι χωρίς βέβαια να σκεφτώ οτι οι λέξεις και οι έννοιες έχουν χάσει τη σημασία τους προ πολλού. Παρελθοντολόγος? Λάτρης του αρχαίου, αθάνατου Ελληνικού πνεύματος? Αμπελοφιλόσοφος? Μπορεί. Μπορεί και οχι. Η δική μου άποψη είναι οτι είμαι απλά θυμωμένη. Θυμωμένη που τίποτα δεν είναι όπως ονομάζεται, όπως μου το έμαθαν και μου το δίδαξαν, όπως το διάβασα. Θυμωμένη που δεν βρίσκω το θηλυκό γένος του 'λάτρης' που έγραψα πριν, θυμωμένη που αν γράψω Έλληνας΄θα εννοήσετε, μάλλον θα εννοήσουμε όλοι και την 'Ελληνίδα' αλλά όχι το αντίστροφο, θυμωμένη που για την ιδεολογία μου και τα πρέπει μου, πρέπει να γράφω πάντα και το θηλυκό γένος ενός επιθέτου ή ουσιαστικού καταστρέφοντας την ομαλή ροή του λόγου, θυμωμένη που ακόμα και η ρητορεία δεν προέβλεψε ή μάλλον δεν αναγνώρισε ποτέ καμία...ανθρωπίνα. Θυμωμένη που τα αποσιωπητικά είναι περισσότερα απο τις τελείες.

Μάλλον για αυτό το θυμό μου θέλω να γράψω. Πριν λίγο μια φίλη μου είπε "τα εν οίκω μη εν δήμω", μόνο που δεν προλάβαμε να το αναλύσουμε πολύ για να της πω οτι μερικές φορές, αρκετές φορές, τα του οίκου και του δήμου είναι δύο έννοιες ταυτόσημες ή αλλιώς "The personal is political" που έλεγαν οι φεμινίστριες του '60.

Βλέπετε, η "Ginger Rogers did everything Fred Astaire did, but she did it backwards and in high heels..." όπως είπε και η Faith Whittlesey. Μόνο που όλοι, και το χειρότερο όλες, θυμόμαστε βασικά τον Fraid Astaire. Ούτως ή άλλως, αυτή δεν ήταν παρά μόνο 'ένας άνθρωπος...'

Αυτά για αρχή. Χάρηκα πολύ για τη γνωριμία.